Wolkers' fragmenten. Informatie over Jan en de familie Wolkers

Zoetermeer - Broer en zussen Jordi, Birgit en Susan Wolkers behaalden zondag 30 mei 1999 prima resultaten tijdens de Nederlandse Kampioenschappen Rock 'n Roll dansen in Zoetermeer. De 13-jarige Jordi (geboren 11.1.1986) werd Nederlands kampioen in de klasse A2 junioren. De 16-jarige Birgit (geb. 21.2.1983) was al eerder Nederlands kampioene geweest, maar door een ongelukkige val kwam ze niet verder dan een vijfde plaats in de Senioren B-klasse. De 18-jarige Susan (geb. 1.9.1980) legde met haar danspartner Erwin Wolf uit Alkmaar beslag op de derde plaats in de Senioren B-klasse.
Jordi gaat Nederland eind 1999 / begin 2000 vertegenwoordigen op de Europese kampioenschappen en in april 2000 doet hij mee aan het Wereldkampioenschap Rock 'n Roll. Tijdens de Wereldkampioenschappen, die in april 1999 in Lyon (Frankrijk) werden gehouden, eindigde Jordi met zijn danspartner Denice als hoogste Nederlanders in hun klasse.

Monnickendam - Nel Verkooijen-Wolkers zag op 26 mei 1999 Sara en zij was niet de enige Wolkers dit jaar de leeftijd van 50 bereikte. Op 13 maart zag Cor Wolkers Abraham en op 1 augustus Ria Wolkers Sara.

Noorwegen - Dr. Ir. Hans Wolkers (geb. 28.5.1962) publiceerde in juni / augustus 1999 een tweetal artikelen in de weekendbijlage van De Telegraaf. Hans die werkzaam is in Noorwegen, vertelde in zijn eerste artikel over de schrikbarende hoeveelheden gif die zich ophopen in het vet van de zeehonden en ijsberen. Zijn tweede artikel was gewijd aan de bikkelharde strijd om te overleven op de Noordpool. Hans publiceerde ook in het tijdschrift Kijk en Grasduinen.

Lelystad - Zaterdag 19 juni 1999 was Jan Wolkers aanwezig op het Poëzie festival 'Sunsation' in het Robert Morrison Observatorium in Lelystad. De achttiende editie van Sunsation, dat in het teken stond van 'De Herinnering', blikte terug op 17 jaar Sunsation. Poëzie, muziek en beeldende kunst in de gerestaureerde tempel van het ochtendgloren. Herman Pieter de Boer, Max Dendermonde, de Vlaamse dichter Gust Gils, Simon Vinkenoog, Titi Zaadnoordijk en Jan Wolkers waren enkele van de befaamde poëten en schrijvers die voordroegen uit eigen werk.

Heerhugowaard - juni / juli 1999: Sanne Wolkers (geb. 20.5.1980) behaalde haar diploma aan de MEAO en vond direct werk als junior secretaresse bij Ernst & Young in Amsterdam.

Lijnden - juni 1999: Susan Wolkers (geb. 1.9.1980) behaalde haar HAVO-diploma en is momenteel bezig met een cursus Spaans.

Almere - In oktober 1998 onthulde burgemeester Hans Ouwerkerk van de gemeente Almere een glassculptuur van Jan. Dit kunstwerk luistert naar de naam De Berg van licht, naar de gelijknamige titel van het boek van Couperus. Vrijdagavond 16 juli 1999 werd de sculptuur vernield. Raadslid Bob Fonhof van de Almere Partij ontdekte de vernieling en meldde direct aan de burgemeester dat één van de drie meters-hoge glasplaten en een vleugelpaneel waren beschadigd. Er waren al eerder vernielingen gepleegd aan het kunstobject. Het herstel van het kunstwerk is volgens de gemeente zeer kostbaar en zal nog wel enige tijd op zich laten wachten.
Enkele dagen later, van 18 op 19 juli 1999, was er een ander kunstwerk van Jan aan de beurt. Het Auschwitz-monument werd voor de derde keer vernield. Een van de zes glazen werd volledig versplinterd. Deze glasplaat is in het najaar van 1999 weer hersteld.

Heerhugowaard - Op 28 augustus 1999 zijn Hen Wolkers (geb. 16.6.1950) en Wil Weerdenburg 25 jaar getrouwd. Alle genodigden gingen 'back to the sixties' in hun eigen tot Rock Palace omgebouwde bedrijfsschuur.

Heerhugowaard - Rinus Wolkers (geb. 25.2.1952) en Mieke Lücke vierden hun 25-jarig huwelijksfeest op 4 september 1999.

Alkmaar/Wormer - 18 september 1999 had de meidengroep Dutchess 'het eerste teveetje' op Veronica Live Call-TV. De meidengroep bestaat uit Martine Wolkers (geb. 4.11.1980) als leadzangeres, Angelique Scholtes (zang) en de danseressen Henneke Veenings en Ilse Colijn.

Nederland - Op 25 september 1999 ontving producent Rob Houwer uit handen van vice-premier Annemarie Jorritsma een Gouden Kalf voor Turks Fruit. De film Turks Fruit naar het boek van Jan Wolkers werd uitgeroepen tot de beste film van de eeuw.
Uit een onderzoek van de Dienst Kijk- en Luisteronderzoek van de NOS onder mensen van 35 jaar en ouder, blijkt dat Godfried Bomans de populairste Nederlandse schrijver is van het decennium, vóór Simon Carmiggelt en Jan Wolkers.

Zwolle - In oktober 1999 verscheen het eerste kinderboek van Jan Wolkers: De Spiegel van Rembrandt. Het is een fascinerend verhaal over Rembrandt van Rijn, de beroemdste schilder uit de Gouden eeuw, over Jan Wolkers zelf en over het kijken naar jezelf en naar anderen.

Noord Holland - De premiere van de Diatonica's op 30 oktober 1999 was een groot feest. De ruim twee uur durende show Celebration van deze theater- en amusementsgroep bracht velen back to the '60, '70, '80 en '90's. Voor het millennium werden nog even 'the greatest hits of all times' ten gehore gebracht. Er zouden nog diverse optredens volgen. Linda Wolkers (geb. 10.7.1976) is niet alleen één van de zangeressen in de show; ook is ze één van de decorontwerpers en verzorgt ze de grafische vormgeving en promotie. Martine Wolkers zou oorspronkelijk ook meezingen, echter Dutchess (zie hierboven) vraagt teveel tijd, waardoor ze enkele weken voor het eerste optreden van deze nieuwe show moest afhaken. Wel is Martine nog betrokken bij het decorontwerp en de muzieksamenstelling. De Diatonica's - 45 jaar geleden begonnen als mondharmonicavereniging - is uitgegroeid tot een zeer professionele theatergroep, die in Noord Holland ook diverse dinershows geeft.
De repetitieruimte wordt belangeloos beschikbaar gesteld door HEWO Rozen: de rozenkwekerij van Hen Wolkers (geb. 16.06.1950). Hen die tevens dit najaar afscheid nam als bestuurslid van de plaatselijk Rabo.

Haarlem - Teylers Museum in Haarlem geeft een millennium agenda 2000 uit. Deze agenda bevat ruim 50 afbeeldingen uit het museum, die door Jan Wolkers zelf zijn uitgezocht en van commentaar voorzien.

Geboren

Op 18 januari 1999 kwamen Peer en Mirjam Wolkers met Nabilah aan uit Dakar. Nabilah werd geboren op 3 september 1998 in Rufisque op Senegal.
Wegens ruimtegebruik, lazen we op het geboortekaartje, besloot Dave op 4 november 1999 zijn schuilplaats te verlaten. Dave is het eerste kindje van Tony en Natasja van Maaren-Wolkers.

Volkstelling

Eens in de zoveel tijd worden er volkstellingen gehouden. Bij de volkstelling van 31 mei 1947 kwam het volgende aantal familieleden voor in Amsterdam (77), Amersfoort (2), Blaricum (1), Bussum (2), Helmond (1), Kortenhoef (1), Leeuwarden (1), Leiden (1), Nieuwer Amstel (1), Oegstgeest (10), Oosthuizen (1), Voorburg (3), Vreeswijk (1) en Weesperkarspel (1). Bron: Nederlands Repertorium van familienamen.

Wolkersdorf

Tijdens één van de dagen dat ik in het verenigingsgebouw van de Nederlandse Genealogische Vereniging in Naarden bezig was met onderzoek, stuitte ik op het plaatsje Wolkersdorf. Een plaatsje dat ligt in de buurt van Schwabach en Neurenberg in Duitsland. Kort daarna, toen ik bezig was met enkele telefonische naspeuringen bij de familie, vertelde iemand mij over het plaatsje Wolkersdorf, dat zo'n 15 kilometer boven Wenen ligt.
Beide dorpjes bleken nog te bestaan. Ik was benieuwd naar de geschiedenis en hoopte enig verband met onze familienaam te ontdekken. Dus zocht ik contact met beide gemeenten en schreef de Gemeindeamt aan. Beide dorpjes zonden mij uitgebreide informatie. Al dat materiaal beschreef een lange geschiedenis. Een geschiedenis waar in beide gevallen een kasteeltje een belangrijke plaats innam. Bovendien hadden beide dorpjes iets met de plaats Neurenberg in Duitsland. Het Duitse Wolkersdorf heeft veel onder invloed van Neurenberg gestaan. Over het Oostenrijkse Wolkersdorf wordt verteld dat na 1344 de Veste Wolfgersdorf, zoals het toen nog werd genoemd, in bezit kwam van de burggraaf van Neurenberg. De Veste is rond het jaar 1000 gebouwd en werd genoemd naar de eerste bewoner: ridder Wolfger. Ziedaar meteen de link tussen Wolfger en Wolkers. Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie in Leiden en het P.J. Meertens-Instituut, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (dialectologie, volkskunde en naamkunde) in Amsterdam leggen een verband met Wolfger. Dus enige afstamming van het Oostenrijkse Wolkersdorf is niet geheel ondenkbaar. In de mondelinge overlevering wordt de naam Wolkers echter ook in verband gebracht met de rivier de Wolga in Rusland.

Protestcomité Osdorperweg

Onderstaand verhaal is slechts een deel van een groter artikel over een conflict dat zich ruim 35 jaar geleden afspeelde tussen bewoners van de Osdorperweg en de gemeente Amsterdam.

Wolkers leidt actie Protestcomité Osdorperweg - Van Halfweg loopt via Osdorp naar Sloten een landelijk weggetje: de Osdorperweg. Dat de rijbaan vrij smal is vindt men nog niet zo erg. Maar dat de toestand van de verharding ronduit gesproken 'om te huilen' is, wèl. Dit wegdek is op vele plaatsen verzakt. Grote gaten vereisen alle stuurmanskunst. De rijbaankanten zijn totaal kapot gereden. Ondanks dit alles is de drukte op deze weg vrij groot. Behalve voor het lokale verkeer, is de Osdorperweg namelijk ook van belang voor het streek- en toeristisch verkeer. Zowel bij de wegbeheerder (de Wegcommissie voor de Osdorperweg) als bij de gemeente Amsterdam is aangeklopt met het verzoek, deze gevaarlijke situatie spoedig te verbeteren. Voor een grondige verbetering ontbreken echter de middelen. Een toestand, die enkele ouders aan de Osdorperweg er toe bracht harde actie te ondernemen.

Actie van ouders aan Osdorperweg had succes - De abominabel slechte toestand van de Osdorperweg verontrustten de bewoners van deze weg al jaren. Naarmate de weg slechter werd, nam de ongerustheid toe, tot de ouders hun kinderen bijna niet meer over de onveilige weg naar school durfden te sturen. Ikzelf was toen één van de kinderen die dagelijks over deze bar slechte weg van Halfweg naar school fietste in Amsterdam.
Brieven naar allerlei instanties hadden geen resultaat. Citaat uit de notulen van 21 augustus 1963 van het Gemeenteblad afd. 2 blz. 860: "Op dit moment zou spreker (wethouder Den Uyl) zich willen beperken tot de mededeling, dat binnenkort een begin zal worden gemaakt met de verbetering van het wegdek van de Osdorperweg en dat overleg zal worden gepleegd met de wegcommissie van de polderbesturen". Een mededeling echter die geen enkele houvast bood en niet bij de ouders bekend was.
Dit werd een aantal ouders te bar en een voorlopige werkcommissie schreef een vergadering uit voor de aan de Osdorperweg, Raasdorperweg en Lutkemeerweg wonende ouders. Deze werkcommissie bestond uit de heren G. Kroes, E. Schellink, P. Schmidt, H. Gerritsen, S. Worm, J. Nibbering, A. Veld, C. Schellink, J. Vereecken, L.H. Barlag, C.M. Noordermeer en H.J.A.M. Wolkers.
Ruim zestig ouders gaven gehoor aan de oproep om vrijdagavond 25 oktober 1963 in de schuur van Henk Wolkers (geboren 2.8.1923) bijeen te komen. Zij waren het volkomen eens met de eisen, die de voorlopige werkcommissie wilde stellen. De heer Wolkers, vader van 9 kinderen, werd voorzitter, de heer Noordermeer (12 kinderen) secretaris.

Ongeoorloofd schoolverzuim - Om aan deze eisen kracht bij te zetten hielden de ouders de kinderen (ongeveer 200) in de leerplichtige leeftijd maandag 28 oktober thuis van school, uit protest. Nagenoeg heel schoolgaand Osdorp lag 'plat'. De heer H.M. van Bruggen, hoofd van de St. Jozefschool in Halfweg (505 leerlingen), had 85 kinderen uit Osdorp op school. Van hen bleven er 78 thuis. Als hoofd van de school moest de heer Van Bruggen (die tevens fractievoorzitter was van de Katholieke Volkspartij in de raad van Halfweg) het schoolverzuim ongeoorloofd noemen. Maar hij gaf de ouders gelijk.

Ouders moeten zich verantwoorden voor schoolcommissies - Op 6 november 1963 moesten drie ouders van het protestcomité voor de Schoolcommissie in de gemeente Halfweg verschijnen, wegens het feit dat zij hun kinderen van school thuis hielden. Er werden geen maatregelen bekend gemaakt.
Vervolgens verschenen namens tachtig ouders op 7 november 1963 de heren H. Wolkers en C. Noordermeer voor de schoolcommissie van Amsterdam. Hier moesten zij nogmaals uiteenzetten waarom zij besloten hadden de kinderen van school thuis te houden…
Tot zover de start van de actie die via alle media landelijke bekendheid kreeg.

Waar woonden onze voorouders

Als we terugkijken naar onze voorouders dan ontdekken we dat ze bijna allemaal in of rond Amsterdam hebben gewoond. De meesten zijn er ook geboren. Van één van de oudst bekende stamvaders in onze familie is bekend, dat hij waarschijnlijk in Zuiderwoude is geboren. Over dit plekje boven Amsterdam zal ik iets meer vertellen.

Het voormalige Zuiderwoude-Uitdam, zoals de gemeente in Waterland werd genoemd, lag in de provincie Noord-Holland, en behoorde tot het arrondissement Hoorn en de kanton Edam. De gemeente grenste noord aan de gemeente Monnickendam, oost aan de Zuiderzee, zuid aan Ransdorp-Holysloot-en-Uitdam en west aan Broek-in-Waterland. De gemeente bestond uit de dorpen Zuiderwoude en Uitdam en had een oppervlakte van 1897 bunders. De meeste inwoners vonden hun bestaan in het maken van boter en kaas. De hervormden behoorden tot de klassis van Edam en de ring van Monnickendam. De rooms katholieken parochiërden te Monnickendam. Men had in deze voormalige gemeente twee scholen, één in Zuiderwoude en één in Uitdam.

Zuiderwoude - Het dorp Zuiderwoude lag met zijn oostzijde, dicht aan de Waterlandsche zeedijk. De kerk, geheel aan het andere einde, lag aan het watertje de Kerk-Aa. Van het ene einde tot het andere had het een lengte van iets minder dan 700 roeden, die met een bocht liep, maar niet volkomen bebouwd was. Dat dit dorp het oude Zuidhardeshage zou zijn, zoals sommigen dachten, heeft weinig grond van waarheid, alhoewel het een van de oudste dorpen is en al in 1320 in een handvest van de stad Monnickendam werd genoemd. In Zuiderwoude woonden vroeger ook vele zeelui, waaronder verscheidene schippers die op Suriname voeren.
Zuiderwoude, dat sinds 1585 met Broek-in-Waterland kerkelijk was verenigd, werd in 1600 daarvan afgescheiden. In 1628 werd Uitdam bij Zuiderwoude gevoegd. In 1751 vond er weer een scheiding van beide dorpen plaats en in 1808 werd het weer met Uitdam verenigd.
De Spanjaarden namen Zuiderwoude in het jaar 1573 in bezit. In 1624 was het deelgenoot in het bedijken van de Broeker- en Buiksloter meren. In 1712 leed Zuiderwoude grote schade door een hevige brand en in 1825 door de zware watervloed. Daarover schreef ik eind 1997 in Wolkers' fragmenten en verhaalde toen over de heldhaftige Hendrik Wolkers.

Archief uitgebreid dank zij u

Ik wil iedereen bedanken die mij het afgelopen jaar weer nieuw materiaal heeft toegezonden. Daardoor wordt mijn familiearchief steeds uitgebreider. Mooie geboortekaartjes, trouwkaarten, soms een rouwcirculaire, maar ook artikelen uit kranten, tijdschriften en personeelsbladen heb ik kunnen toevoegen.